Fizykoterapia

Medycyna fizykalna:

Zajmuje się zastosowaniem metod fizycznych w celach leczniczych, zapobiegawczych i diagnostycznych. Pozostaje ona w ścisłej łączności z teoretycznymi i klinicznymi dyscyplinami medycyny oraz wieloma dziedzinami fizyki, techniki i nauk przyrodniczych.

 W zakres medycyny fizykalnej wchodzą:

— fizykoterapia,

— fizjoprofilaktyka,

— fizykalne metody diagnostyczne.

Fizykoterapia:

Jest działem lecznictwa, w którym stosuje się występujące w przyrodzie naturalne czynniki fizyczne, jak czynniki termiczne, promieniowanie Słońca oraz czynniki fizyczne wytworzone przez różnego rodzaju urządzenia, np. urządzenia dostarczające energii cieplnej, prądów małej częstotliwości, prądów wielkiej częstotliwości, promieniowania świetlnego,nadfioletowego, podczerwonego oraz ultradźwięków. Dodać należy, że ten dział terapii fizykalnej jest określany często jako fizjoterapia.
Temu synonimowi fizykoterapii przypisuje się zwykle szersze znaczenie uważając, że w zakres fizjoterapii wchodzi kinezyterapia, fizykoterapia oraz masaż. Niektórzy autorzy do fizjoterapii zaliczają niektóre działy leczenia uzdrowiskowego, jak np. balneoterapię i klimatoterapię.

Fizjo-profilaktyka

Jest działem medycyny fizykalnej, w którym naturalnej czy też wytworzone sztucznie czynniki fizyczne wykorzystuje się do zaspokojenia potrzeb ustroju lub do zwiększenia jego odporności. Dział ten obecnie rozwija się dynamicznie wraz z narastającą technizacją życia i związanym z tym powiększeniem się liczby tzw. chorób cywilizacyjnych. Przyczyną  występowania tych chorób jest zaburzenie naturalnego stanu równowagi między organizmem ludzkim a jego otoczeniem. Człowiek współczesny, bytujący w dużych skupiskach miejskich i przemysłowych, ponaglany tempem życia tych środowisk, narażony jest na wiele szkodliwych wpływów otoczenia. Zanieczyszczenie powietrza, wody i pożywienia, niewłaściwy sposób odżywiania, alkohol, tytoń i różnego rodzaju używki oraz nadużywanie leków — stwarzają dodatkowe ujemne czynniki wpływające na zdrowie człowieka. W tych warunkach dochodzi do wyczerpania rezerw samoregulacji ustroju, co powoduje zaburzenia w jego przystosowaniu się do otoczenia. Doprowadza to do częstego występowania nerwic, choroby  wieńcowej, choroby nadciśnieniowej, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, chorób uczuleniowych i innych. W celu zapobieżenia tym chorobom obserwuje się obecnie w lecznictwie dążność do wykorzystania czynników fizykalnych, pozwalających zwiększyć odporność organizmu oraz usprawnić procesy adaptacyjne.
Szczególnie duże możliwości stwarza w tej dziedzinie stosowanie promieni nadfioletowych, wodolecznictwa oraz leczenia uzdrowiskowego. Kojarzenie oddziaływania na ustrój odpowiednio dobranych i dawkowanych czynników fizykalnych z wpływem korzystnych warunków klimatycznych uzdrowiska i odpowiednim reżimem leczniczym stwarza dobre warunki do regeneracji fizycznej i psychicznej organizmu. Współczesną medycynę cechuje gwałtowny rozwój
fizykalnych metod diagnostycznych.
Wszystkie te metody polegają albo na rejestracji pewnych zjawisk fizycznych zachodzących w ustroju, albo też na badaniu jego odczynów na bodźce fizyczne. Badanie zjawisk elektrycznych, związanych z czynnością tkanek, stworzyło podstawy do powszechnie dzisiaj stosowanych w diagnostyce takich metod elektrograficznych, jak elektrokardiografia, elektroencefalografia czy elektromiografia, których istota polega na rejestrowaniu prądów czynnościowych powstających w czasie czynności mięśnia sercowego, mózgu czy mięśni szkieletowych. Ocena reakcji tkanek  wrażliwych na bodźce elektryczne jest domeną elektrodiagnostyki, która wnosi wiele istotnych informacji o stanie ich pobudliwości. Wiele cennych informacji diagnostycznych wnoszą też metody oparte na luminescencji tkanek pod wpływem promieni nadfioletowych.
Duże perspektywy rozwoju rokuje nowoczesna metoda diagnostyczna zwana termografią, która polega na rejestrowaniu promieniowania podczerwonego emitowanego przez tkanki ustroju. Burzliwy rozwój przeżywa również diagnostyka ultradźwiękowa, polegająca na rejestrowaniu odbitej przez różne struktury tkankowe fali ultradźwiękowej.Trudno wymienić wszystkie metody fizykalne stosowane we współczesnej diagnostyce. Część z nich jest już dzisiaj metodami rutynowymi nieodzownymi do ustalenia prawidłowego rozpoznania, inne są jeszcze w trakcie rozwoju i badań. Fizykalne metody diagnostyczne znajdują coraz szersze zastosowanie w medycynie i nie ma w obecnej dobie takiej dziedziny klinicznej, w której nie odgrywałyby one podstawowej roli. W bliskiej łączności z medycyną fizykalną pozostaje leczenie uzdrowiskowe, które łączy elementy fizykoterapii z lecznictwem balneologicznym oraz klimatycznym. Wykorzystanie leczniczego wpływu czynników fizykalnych, klimatu oraz umiejętne stosowanie naturalnych tworzyw leczniczych, takich jak borowina i wody lecznicze, stwarza zespół bodźców oddziałujący korzystnie w wielu chorobach.
Zarówno fizykoterapia, jak i lecznictwo uzdrowiskowe odgrywają  bardzo ważną rolę w rehabilitacji, przez którą należy rozumieć, w odniesieniu do osób chorych i kalekich, zorganizowane postępowanie placówek służby zdrowia, zmierzające do przywrócenia tym osobom optymalnej sprawności fizycznej, psychicznej i zawodowej. O osiągnięciu tego celu decyduje właściwe zaprogramowanie kompleksowego postępowania rehabilitacyjnego, w którym leczenie specjalistyczne, stosowane w danym schorzeniu, jest kojarzone ze stosowaniem leczniczych ćwiczeń ruchowych, czyli kinezyterapii, metodami fizykoterapeutycznymi, lecznictwem uzdrowiskowym, poradnictwem psychologicznym oraz opieką socjalną.

Czynniki fizyczne

Czynniki fizyczne mogą być naturalne lub sztuczne, wytworzone przez odpowiednie generatory. Do naturalnych czynników fizykalnych należą czynniki fizyczne biosfery, czyli sfery, w której rozwija się życie zwierzęce i roślinne. Należą do nich: oddziałujące na ustrój ludzki czynniki termiczne, promieniowanie słoneczne, elektryczność, pole magnetyczne, ciśnienie atmosferyczne oraz ruchy i wilgotność powietrza. Różne postacie energii, będące czynnikami fizycznymi, można w zależności od ich właściwości podzielić w następujący sposób:

Czynniki termiczne.

Bodźcem dla organizmu jest energia cieplna, która może być przekazana drogą przewodzenia, przenoszenia i promieniowania lub wytworzona w tkankach w wyniku przepływu prądu o wielkiej częstotliwości, oddziaływania na nie pól elektrycznych, magnetycznych lub elektromagnetycznych o wielkiej częstotliwości. Ciepło powstaje również w tkankach pod wpływem drgań mechanicznych o częstotliwości przewyż-szającej granicę słyszalności ucha ludzkiego, czyli ultradźwięków.

Czynnik fotochemiczny.

Czynnik ten zależy od reakcji fotochemicznych zachodzących w tkankach pod wpływem promieni nadfioletowych.

Czynnik elektrokinetyczny.

Różnego rodzaju prądy impulsowe powodują pobudzenie tkanki nerwowej i mięśniowej. Wynikiem tego pobudzenia są skurcze mięśni.

Czynniki elektrochemiczne.

Istotą tych czynników jest przepływ przez tkanki stałego prądu elektrycznego. Ponieważ protoplazma komórek oraz płyn pozakomórkowy stanowią roztwór elektrolitów, przepływ prądu powoduje przemieszczenie jonów i zmiany w ich stężeniu, co wpływa z koleina chemizm tkanek. Czynnik ten stanowi również istotę jontoforezy,
która polega na wprowadzeniu do tkanek (siłami pola elektrycznego) jonów działających leczniczo.

Czynniki mechaniczne i kinetyczne.

Czynniki te związane są z oddziaływaniem mechanicznym. Przykładem może być ciśnienie hydrostatyczne wody w czasie kąpieli, uderzenie strumienia wody o ciało w zabiegach wodoleczniczych, ultradźwięki, masaż oraz nacieranie. Czynnik kinetyczny oddziałuje na organizm w czasie wykonywania ćwiczeń ruchowych biernych, wspomaganych i czynnych. Podany uproszczony podział czynników fizycznych ma wykazać ich różnorodność; w rzeczywistości różne postacie energii powodują zwykle w tkankach złożone odczyny. Tak np. ultradźwięki powodują wytworzenie ciepła, oddziałują mechanicznie oraz wpływają na wiele procesów tkankowych.Podobnie pole elektryczne czy magnetyczne wielkiej częstotliwości prócz wytwarzania ciepła oddziałują bakteriostatycznie oraz wywołują  w tkankach wiele zmian, których nie można wytłumaczyć wyłącznie wpływem energii cieplnej.
Loading...